Жаңылыктар

Мамлекеттик тил “Маданият, тарых, тил” каналында

КТРКнын “Маданият, тарых, тил” каналындагы ар шаршемби сайын чыгуучу “Улут наркы – улуу тил” берүүсүндө “Мамлекеттик тил жана Ыйман, адеп жана маданият жылы” темасы коюлуп,студияда КР Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын төрагасы Назаркул Ишекеев, педагогика илимдеринин докторлору Айгүл Мукамбетова жана Жеңишбек Чыманов конокто болду. Түз эфирде “Кыргыз Республикасында 2014-2020-жылдары мамлекеттик тилди өнүктүрүүнүн жана тил саясатын өркүндөтүүнүн Улуттук программасында” коюлган жалпы милдеттер, аткарылып жаткан иштер жана 2017-жылга коюлган тапшырмалар, ошондой эле мамлекеттик тилдин ыйман, адеп, маданиятка тарбиялоодогу орду, алардын өз ара байланышы тууралуу кызуу талкуу жүрдү.

Эске сала кетсек, аталган берүү 2016-жылдын март айынан бери көрүүчүлөргө тартууланып келет.

 

Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын төрагасы Н.Ишекеев илим тармагынын өкүлдөрү менен жолугушту

КР Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын жыйындар жайында педагогика илимдеринин докторлору, профессор А. Муратов, В.Мусаева, А.Муканбетовалар катышкан жыйын болуп өттү. Жыйындын катышуучулары “КРда 2014-2020-жылдары Мамлекеттик тилди өнүктүрүүнүн жана тил саясатын өркүндөтүүнүн улуттук программасына” ылайык билим берүү жана илим тармагындагы мамлекеттик тилдин маселелерин чечүү жолдору боюнча талкуу кылышып, андан сырткары КР Президентинин 2017-жылдын 5-январындагы “2017-жылды ыйман, адеп жана маданият жылы деп жарыялоо жөнүндөгү” №1 Жарлыгынын алкагында мамлекеттик тилди өнүктүрүү чөйрөсүндө аткарылчу иштер боюнча ойлорун ортого салышты.

Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын төрагасы Н.Ишекеев комиссиянын бөлүм башчылары менен жыйын курду

Бүгүн 9-январда Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын төрагасы Н.Ишекеев комиссиянын бөлүм башчылары менен жыйын курду. Жыйында 2016-жылы мамлекеттик тилди өнүктүрүү жана тил саясатын өркүндөтүү багытында аткарылган иштер боюнча чакан маалымат берилип, алдыда аткара турган иштер талкууланды. 2017-жылы “Кыргыз Республикасында 2014-2020-жылдары Мамлекеттик тилди өнүктүрүүнүн жана тил саясатын өркүндөтүүнүн улуттук программасына ылайык” бир топ алгылыктуу иштерди жүзөгө ашыруу мерчемделүүдө.

Эске сала кетсек, Кыргыз Республикасынын Президентинин 2017-жылдын 5-январындагы Жарлыгы менен Назаркул Ишекеев Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын төрагасы болуп дайындалган.

Назаркул Ишекеев КР Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын төрагасы болуп дайындалды

Кыргыз Республикасынын Президентинин 2017-жылдын 5-январындагы Жарлыгы менен Назаркул Ишекеев Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын төрагасы болуп дайындалды.

КР Президентинин Аппарат жетекчисинин орун басары М.Карыбаева Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын жаңы дайындалган төрагасын жамааты менен тааныштырып жатып, алдыда аткара турган иштер арбын экендигин белгилөө менен ишине ийгилик каалап өттү.

 Эмгек жолу:

Ишекеев Назаркул Ишекеевич 1976-жылы КМУнун филология факультетин кыргыз тили жана адабияты мугалими адистиги боюнча аяктаган. Педагогика илимдеринин доктору,профессор, Ч.Айтматов атындагы эл аралык коомдук академиянын академиги Н.Ишекеев эмгек жолун 1976-1977-жылдары мектептин мугалими болуу менен баштап, Республикалык «Ленинчил жаш» гезитинин кызматкери, 1977-1994-жылдары Кыргыз мамлекеттик университетинин кыргыз тилин жана адабиятын окутуунун методикасы кафедрасынын окутуучусу, ага окутуучусу, 1995-жылы Улуттук университеттин кыргыз филология факультетинин деканы болуп иштеп, ошол эле мезгилде кафедра башчысы (1998-2000), 2008-2011-жылдары Улуттук университеттин кыргыз тилин жана адабиятын окутуунун методикасы кафедрасынын башчысы, 2011-жылдын сентябрынан Улуттук университеттин педагогикалык ишмердүүлүк жана мамлекеттик тил боюнча проректору, 2013-жылдын июлунан КРнын Билим берүү жана илим министринин орун басары, 2015-жылдын июнунан Ж.Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин мамлекеттик тил боюнча проректору болуп эмгектенген.

Коомдук жана кошумча иштери:

1996- жылдан бери Докторлук (кандидаттык) диссертацияларды коргоо боюнча кеңештердин мүчөсү жана төраганын орун басары;

1998-жылдан азыркы убакка чейин: “Эл Агартуу” журналынын редакциялык тобунун мүчөсү;

2001-жылдан тарта Кыргыз-Түрк “Манас” университетинин профессору;

2005-жылдан азыркы убакка чейин: “Мектеп- Школа” журналынын редакциялык тобунун мүчөсү;

2007-2011-жылдары КРнын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук коммиссиянын мүчөсү;

2008-жылдан бери Билим берүү жана илим   министрлигиндеги Республикалык илимий-методикалык советтин кыргыз тили жана адабияты секциясынын башчысы;

2008-2011-жылдары Улуттук телерадиокорпорациясынын көзөмөлдөөчү кеңешинин мүчөсү;

2013-2014-жылдар аралыгында Кыргыз Республикасынын Президентинин №155 Жарлыгына ылайык Кыргыз Республикасында 2014-2020-жылдары Мамлекеттик тилди өнүктүрүүнүн жана тил саясатын өркүндөтүүнүн улуттук программасын иштеп чыгуу боюнча жумушчу топтун мүчөсү;

2014-жылдан “Баластан” балдар журналынын редакциялык тобунун мүчөсү;

2015-жылдан тартып Кыргыз Республикасында 2014-2020-жылдары мамлекеттик тилди өнүктүрүүнүн жана тил саясатын өркүндөтүүнүн улуттук программасын ишке ашырууну контролдоо боюнча жумушчу топтун мүчөсү;

2015-жылдан бери Кыргыз Республикасынын Жогорку аттестациялык коммиссиянын президиумунун мүчөсү.

Мамлекеттик сыйлыктары:

1993-ж. КРнын элге билим берүүсүнүн отличниги;

1999-ж. Ж.Баласагын атындагы сыйлыктын лауреаты;

2005-ж. Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын “Кыргыз тил” төш белгиси менен сыйланган;

2011-ж. Кыргыз Республикасынын Президентинин Ардак грамотасы менен сыйланган.

Студенттер арасында уюштурулуп жаткан Көркөм окуу сынагы жыйынтыкталат

Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссия “Тарых жана маданият” жылынын алкагында, КР Эгемендүүлүгүнүн 25 жылдыгына карата жана КР Президентинин “Кыргыз Республикасында мамлекеттик тилди өнүктүрүү жана тил саясатын өркүндөтүү боюнча чаралар жөнүндө” 01.07.2013-ж. №155 жарлыгына ылайык мамлекеттик тилдин колдонуу чөйрөсүн кеңейтүү, тил маданиятынын деңгээлин жогорулатуу, көркөм адабий чыгармаларды жайылтуу жана таланттуу жаштарга дем берүү максатында 2016-жылдын сентябрь айында Көркөм окуу сынагын жарыялаган.

Сынактын алгачкы тандоо турлары Жогорку жана кесиптик-техникалык окуу жайларынын ичинде өткөрүлүп, республикалык туруна катышуу үчүн ар бир окуу жайдан бирден катышуучу сунушталды.

Тандалган катышуучулардын арасында Көркөм окуу сынагынын жыйынтыктоо туру Эл аралык студенттер күнүнө карата 18-ноябрда саат 10:00дө К.Карасаев атындагы Бишкек гуманитардык университетинде болот.

Катышуучулардын талантына, аткаруучулук чеберчилигине баа берүү үчүн  КР Маданият, маалымат жана туризм министрлигинин, КР Билим берүү жана илим министрлигинин, Кыргыз Драм театрынын, КР Жазуучулар союзунун өкүлдөрүнөн турган калыстар тобу түзүлдү.

Сынактын катышуучулары жобого ылайык эл-жер, мекен, тарых, тил, эгемендик сыяктуу ж.б. мекенчилдикке үндөгөн темадагы чыгармаларды көркөм окуу менен катышат.

Эске сала кетсек, буга чейин Көркөм окуу сынагы мектеп окуучулары арасында уюштурулуп келген.

Туңгуч энциклопедист Закон Бейшеев 80 жашта

КР Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссия КР Өкмөтүнүн 2016-жылдын 16-январындагы №121-б буйругуна ылайык 2016-жылга карата жалпы улуттук жана эл аралык маанидеги юбилейлик иш чаралардын тизмегине кирген, КР маданиятына эмгек сиңирген ишмер, КР илим жана техника боюнча мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты, СССР басма сөзүнүн отличниги, туңгуч энциклопедист Бейшеев Закон Бейшеевичтин 80 жылдык маарекесин белгилөө алдында турат. Аталган мааракенин алкагында 2016-жылдын 16-ноябрында Ысык-Көл облусунун Каракол шаарында “Мамлекеттик тилдин учурдагы абалы жана өркүндөтүү багыттары” аттуу илимий-практикалык конференцияга өтөт. Конференция К.Тыныстанов атындагы Ысык-Көл мамлекеттик университетинде саат 10:00дө башталат.

З.Бейшеевдин баскан жолу

Бейшеев Закон Бейшеевич 1936-жылы 5-декабрда төрөлгөн, улуту кыргыз, жогорку билимдүү, 1953-жылдан Бишкек шаарында жашайт. 1958-жылы Фрунзе политехника институтунун тоо-кен жана геология факультетин бүтүрүп 1958-71-жылдары Кыргыз геология башкармасынын геологиялык экспедицияларында геолог, отряд жетекчиси болуп эмгектенген. 1972-жылы Кыргызстан компартиясынын Борбордук Комитети менен Кыргыз ССРинин Министрлер Советинин Кыргызстанда алгачкы универсал энциклопедия даярдап жарыкка чыгаруу жөнүндө чечимине байланыштуу Кыргыз Совет энциклопедиясынын Башкы редакциясында иштөө үчүн чакырылган. Мында ал 44 жыл эмгектенип, илимий редактор, редакция башчысы, энциклопедиянын жооптуу секретары жана башкы редактордун орун басары кызматтарында ийгиликтүү эмгектенген. Натыйжада кыргыз элинин тарыхындагы алгачкы улуттук-универсалдык энциклопедияны даярдоого жигердүү катышкан жана аны басып жарыкка чыгарууну уюштуруп. орчундуу салым кошкон. “Манас” энциклопедиясын даярдап чыгаруу демилгесин көтөргөн, ошондой эле илимий-маалыматтама басылмаларын  калыптандырууда чоң эмгек сиңирген. Анын түздөн-түз жетекчилиги менен Кыргыз Советтик энциклопедиядан башка ондогон аймактык энциклопедиялар жана сөздүктөр жарык көргөн. Алардын ичинен “Кыргыз Совет энциклопедиясы” 1984-жылы жана “Манас энциклопедиясы” 1998-жылы Кыргыз Республикасынын илим жана техника боюнча мамлекет сыйлыгынын лауреаты сыйлыгына татыктуу болгон.

3.Бейшеев 2003-жылдан тартып көп томдуу улуттук энциклопедиянын жаңы басылышына активдүү катышып, кыргыз элинин көп жылдык тарыхы менен маданиятын, искусствосу менен илим-билимдеги жетишкендиктерин даңазалоо жана элге жеткирүү максатында Башкы редактордун орун басары катары кыйла салым кошкондуктан Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынан жарыяланган “Тарых жана маданият жылына” карата бардык томдору жарык көрдү.

1990-жылдан Республикалык “Эскерүү” китебинин Редколлегия мүчөсү, 2003-жылдан төраганын орун басары катары “Эскерүү” китебинин республика боюнча 15 томун чыгарууга активдүү катышкан.

1994-жылдары Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясында Ысык-Көл энциклопедиясын даярдоо иштерине киришип, ага энциклопедиянын жооптуу секретары катары Бейшеев 3. Б. жетекчилик кылган. Натыйжада Ысык-Көл энциклопедиясы 1995-ж. кыргыз жана орус тилинде жарык көргөн. Ал “Даңк”, “Эмгек ардагери” медалдары ж.б. сыйлыктар менен сыйланган.

127 128 129

 

 


«Мамтил-Лингво»

Январь 2017
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
« Дек    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031